Symptoomopstellingen - systemisch kijken naar ziekte en gezondheid
Bijgewerkt op: 7 dagen geleden
Wat is een Symptoomopstelling? Verschilt een Symptoomopstelling van een familieopstelling? Hoe werkt een Symptoomopstelling? Kan een opstelling ziekte genezen? Systemisch coach Jolijn Fiddelaers licht haar werkwijze toe.
Wat is een Symptoomopstelling?
In een Symptoomopstelling dient ‘het symptoom’ (de fysieke of mentale klacht) als uitgangspunt voor de opstelling. In Symptoomopstellingen wordt zichtbaar hoe fysieke of mentale klachten verbonden kunnen zijn met ervaringen in de vroege jeugd of zelfs voorouderlijnen. Onverwerkt verdriet, onrecht en pijn uit het verleden kunnen zich vastzetten in het lichaam en klachten veroorzaken. Waar de medische wereld gericht is op bestrijding van het symptoom, is een Symptoomopstelling een uitnodiging om het symptoom (ook) vanuit een ander perspectief te bekijken.
Wat is een Opstelling?
Om bij het begin te beginnen: Wat is een Opstelling?
In een Opstelling worden diverse elementen opgesteld (dat wil zeggen: in de ruimte geplaatst) met betrekking tot een specifieke vraag of thema. Een opstelling kan worden opgezet m.b.v. menselijke representanten (zie: Familieopstelling met representanten) maar bijvoorbeeld ook met poppetjes, vilten matjes of papiertjes (zie: Individuele Opstellingen). Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt hoe de afzonderlijke elementen zich tot elkaar verhouden en welke dynamiek er voelbaar is in de onderlinge relaties. De begeleider ‘leest’ samen met de cliënt (degene die de vraag of het thema heeft ingebracht) de opstelling. De opstelling geeft letterlijk en figuurlijk een nieuw perspectief op de vraag of het thema, en dat brengt de cliënt nieuwe inzichten, handvatten én een verschuiving op de gevoelslaag. Een opstelling heeft een uitwerking op bewuste en onderbewuste lagen.
Familieopstelling versus Symptoomopstelling
Een Familieopstelling is op dit moment de meest bekende vorm van opstellingenwerk. In een Familieopstelling komen de relatie-dynamieken tussen de verschillende familieleden in beeld ~~> Hoe verhouden de individuen in dit familiesysteem zich tot elkaar en hun gezamenlijke systeem? Familieopstellingen zijn populair om de simpele reden dat ze aanraken wat we állemaal met elkaar gemeen hebben: we zijn kind van onze ouders.
In een Symptoomopstelling start de opstelling met een onderzoek naar de relatie tussen de cliënt en diens symptoom; vaak een fysieke of mentale klacht of ziekte ~~> Hoe verhouden individu en symptoom zich tot elkaar en het grotere geheel? Hoe is de relatie? Hoe zijn ze verbonden, werken ze samen of beïnvloeden ze elkaar?
Niet het symptoom bestrijden, maar het symptoom onderzoeken
Waar de medische wereld en maatschappij voornamelijk gericht zijn op bestrijding van het symptoom, biedt de opstelling een ingang om vanuit een ander perspectief te kijken. ~~> Wat gebeurt er als we écht contact te maken met het symptoom? Hierdoor kan er een heel andere relatie ontstaan. Vaak is het symptoom (ook) een boodschap van het lichaam, die we nog niet goed hebben leren verstaan.
Leeft men teveel in het hoofd? Het hoofd raakt overbelast, met migraine of hoofdpijn tot gevolg.
Oververmoeidheid of burn-out klachten? Vaak een signaal dat je structureel je grenzen negeert.
Overgewicht of schouder- en rugklachten? Welke last draag jij met je mee?
Krijgen de ‘zaken van het hart’ voldoende plek?
Kunnen prikkels en indrukken goed ‘verteerd’ worden?
Je kunt je hier vast iets bij voorstellen. Wat vaak lastiger is, is het antwoord op de vraag:
~~> Hoe hebben deze klachten zich zó vast kunnen zetten in ons lichaam?
Dus bijvoorbeeld: wat maakt dat we onze grenzen voorbij gaan, onze gevoelens ontkennen, excessief in het hoofd gaan leven of een veel te zware last meedragen?
Dit is het daadwerkelijke onderzoeksveld van de Symptoomopstelling. En dit is ook waar de Symptoomopstelling raakt aan de Familieopstelling, want vaak blijkt dat fysieke en geestelijke klachten verbonden zijn met ervaringen in de vroege jeugd of zelfs de voorouderlijnen. Onverwerkt verdriet, pijn uit het verleden, onvervulde verlangens en niet-genomen rouw (om maar wat te noemen) kunnen zich vastzetten in het lichaam en klachten veroorzaken. Het blijkt dat dit soort ‘systeem-herinneringen’ generaties lang mee kunnen reizen. Je fysieke of mentale klacht (symptoom) kan zijn oorsprong vinden in de eigen kinderjaren, maar ook in voorgaande generaties die je niet eens hebt gekend.
Het kan dus zijn dat het symptoom letterlijk en figuurlijk ‘erfelijk belast’ is.
Ons DNA is in feite een systeem-herinnering op de fysieke laag (denk aan huidskleur, haar, lichaamsbouw). Behalve een fysiek DNA delen we ook emotionele en spirituele systeem-herinneringen met onze voorouders.
Wat levert een Symptoomopstelling op?
De Symptoomopstelling ziet de klacht als een signaal van het lichaam en beziet deze vanuit een ruimer perspectief. Dit is een zienswijze passend bij een holistische benadering van ziekte en gezondheid.
Een Symptoomopstelling is niet in de eerste plaats gericht op het ‘weg krijgen’ van de klacht (al kan dat zeker wel gebeuren!), maar op het bewust worden van ‘waarom het lichaam reageert zoals het reageert’ en wat het nodig heeft om gezond te kunnen zijn. Vanuit dit bewustzijn ga je steeds beter inzien en aanvoelen hoe je goed voor jezelf kunt zorgen. Je leert leiderschap nemen over het eigen leven en de eigen gezondheid.
Júist door het symptoom dieper te beschouwen, er contact mee te maken, ermee in verbinding te gaan, wordt het symptoom een ingang naar meer lichaamsbewustzijn en gezondheid.
UNIEK:
Opstellingen voor blinden en slechtzienden
28 en 29 november 2026 faciliteert systemisch begeleider Jolijn Fiddelaers (Shapeshift.today) een opstellingen-weekend speciaal voor mensen met een visuele beperking, in samenwerking met Ingrid Smith (eigenaar Blindfulness Retreats en zelf levend met een visuele beperking in de vorm van een progressieve oogaandoening met een restvisus van 1%)
Tijdens dit retraite-weekend onderzoeken we middels Symptoomopstellingen en Familieopstellingen:
Wat betekent het leven met een visuele beperking voor jou?
Hoe verhoud jij je tot je symptoom en hoe verhoudt jouw symptoom zich tot jou?
Wat heeft dit symptoom je op een diepere laag te vertellen? Waar vraagt dit symptoom aandacht voor?
Wat vraagt het van jou om je blindheid of slechtziendheid volledig in te sluiten, en helemaal JA te zeggen tegen jouw leven en jouw potentieel?
Tevens zullen we in een Collectieve Opstelling op zoek gaan naar HET GOUD van het specifieke symptoom waar deze deelnemers, allemaal op hun eigen manier, mee te maken hebben.
Tijdens deze 2-daagse is er extra aandacht en begeleiding voor de deelnemers met een visuele beperking, zowel in de faciliteiten van de locatie als in de begeleiding van de opstellingen. De 2-daagse is tevens toegankelijk voor ieder die vanuit persoonlijk of professioneel oogpunt geïnteresseerd is in het thema.
Alle info over het evenement vind je op de event-pagina op deze website. Ook tickets kun je hier bestellen: https://www.shapeshift.today/event-details/opstellingen-voor-blinden-en-slechtzienden-2026
Wil jij systemisch kijken naar ziekte en gezondheid?
Wil jij zelf middels opstellingen jouw symptoom onderzoeken? Dat kan met Jolijn in een traject Individuele Opstellingen of een Familieopstelling met representanten of een combinatie van beiden.
Boek vrijblijvend een intake om de mogelijkheden te verkennen.
Jolijn Fiddelaers
06-10331978
jolijn@shapeshift.today
Opmerkingen